QR ve soru ile yoklama alan bir derste, sınıftakiler soruyu dışarıdakilere haber verdi. 1.200 kişilik derste yüzden fazla öğrenci tespit edildi.
University of Illinois, Ekim 2025Beta
Öğrenci sınıfta yoksa yoklamada da yok!
Öğrencinin kendi cihazında yüz doğrulama, sınıfa fiziksel bağlama ve ders içinde rastgele tekrar turları. Telefonu ödünç vermek, kartı vermek veya kodu paylaşmak işe yaramaz. Lise kurumlarında yüz doğrulama kullanılmaz — sebebini ve sonucunu aşağıda yazdık.
Yüz verisi telefonun güvenli donanımından hiçbir zaman çıkmaz. Sunucuya tek bir biyometrik alan bile gönderilmez.
Öğretmenler ve öğrenciler için tamamen ücretsiz. Ne uygulama ücreti, ne abonelik, ne öğrenci başına ödeme.
Problem
Mevcut sistemler kişiyi değil, cihazı doğruluyor
Bu bir teori değil. Yoklama hilesi, belgelenmiş ve ölçeklenmiş bir olgu.
Öğrenci, devamsız arkadaşlarının clicker cihazlarını sınıfa getirip onlar adına cevaplayarak onur kuralını ihlalle suçlandı.
Dartmouth College, Ocak 2015Çalışanlar iş arkadaşlarının yüzlerini yazdırıp 2 dolarlık maskeler yaparak canlılık kontrolü olmayan yüz tanıma sistemini kandırdı.
Wenzhou, Çin, Aralık 2025Bir Türk üniversitesinin bilgi işlem daire başkanlığı, e-yoklamanın istismar edilebildiğini resmî duyuruyla kabul edip öğrencilerin elle sayılmasını önerdi.
Süleyman Demirel Üniversitesi, 2024-25Mimari
Dokuz katman, dokuz farklı soru
Hiçbir tek teknoloji kimlik, mevcudiyet ve süreklilik sorularının üçünü birden çözmüyor. Biz de tek bir teknolojiye güvenmiyoruz. Bir katmanın çökmesi diğerlerini geçersiz kılmaz — ve hiçbiri tek başına yeterli değildir.
Katman 1–6 · “Doğru kişi, doğru cihazda, şu anda mı?”
1
Hesap — doğru öğrenci hesabı mı?
Kurumsal kimlik, ders listesi eşleşmesi ve rıza kaydı. Kendi kendine kayıt yoktur: hesaplar her zaman kurum tarafından verilir.
En zayıf halka — tek başına hiçbir şey kanıtlamaz
2
Cihaz — kayıtlı fiziksel cihaz mı?
Donanıma bağlı, dışa aktarılamaz bir anahtar (StrongBox / Secure Enclave) ve cihaz bağlama geçmişi. Anahtar telefondan çıkarılamaz; kopyalanamaz.
Hesap paylaşımını ve klonlanmış istemciyi kapatır
3
Uygulama — gerçek ve değiştirilmemiş uygulama mı?
Uygulama, Play Integrity ve App Attest üzerinden paket adı, imza sertifikası özeti ve önyükleme durumunu toplar ve kanıta ekler.
Sınır: sunucu bu belirteci Google ve Apple'a doğrulatmaz — kaydeder ve risk sinyaline besliyor. Sunucuda kriptografik olarak doğrulanan şey, cihazın donanım anahtarıyla ürettiği imza ve anahtar tasdik sertifikasının alanlarıdır. Ayrıntı: Özellikler.
Uygulama yamalamayı ve emülatörü kapatır
4
Kimlik — telefonun önündeki doğru öğrenci mi?
Öğrenci kendi telefonunda 1:1 doğrulama yapar. Yüz şablonu yalnızca o telefonun güvenli donanımında durur ve oradan çıkarılamaz. Sınıf taraması yoktur; rıza vermemiş kimsenin şablonu üretilmez.
Telefon devrini, kart devrini ve basılı fotoğrafı kapatır
5
Taze fiziksel sinyal — o anki bileti görüyor mu?
Öğretmenin cihazı bir çapa görevi görür: Bluetooth ve ekranda animasyonlu karekod yoluyla 1,5 saniyede bir yenilenen, tahmin edilemez bir bilet yayınlar. Tazelik penceresi beş saniyedir.
Üçüncü bir kanal eklenir: sunucu, öğrencinin kayıtlı cihazına doğrudan, çapadan hiç geçmeyen tek kullanımlık bir soru gönderir. Üç kanal tek imzada birleşir.
Evden yoklama vermeyi ve öğretmen cihazının ele geçirilmesini kapatır
6
İnsan yedeği — öğretmen fiziksel olarak doğrulayabiliyor mu?
Her turda sistem birkaç öğrenciyi rastgele seçip öğretmene sorar: Ayşe Y. sınıfta mı? Öğretmen bakar ve teyit eder.
Röle saldırısını kapatan tek katman budur — o da olasılıksal olarak.
Bileti dışarı aktarma saldırısını caydırır
Katman 7–8 · Zamana yayılan örüntü
7
Süreklilik — ders boyunca sınıfta kaldı mı?
Yoklama tek bir ana bağlı değildir. Ders içinde, önceden bilinmeyen anlarda ikinci ve üçüncü tur yapılır. Katılım oranı hesaplanır; eşiği kurum kendisi belirler.
Yoklamayı verip çıkma hilesini kapatır
8
Zamansal risk — dönem boyunca örüntü tutarlı mı?
Aynı telefonun iki öğrenci adına imza üretmesi ya da iki dersliğin arasının imkânsız sürede kat edilmesi gibi örüntüler tek turda görünmez; ancak dönem boyunca görünür.
Bu skor karar vermez. Yapabileceği en sert şey, o derste öğretmenin öğrenciyi yüz yüze doğrulamasını istemektir. Kurallar elle yazılır — makine öğrenmesi kullanılmaz — ve konum verisi toplanmaz.
Tek turda görünmeyen, zamana yayılmış hileleri yakalar
Katman 9 · Yön tersine döner
9
Denetlenebilirlik — kayıt kaybolduysa öğrenci ispatlayabilir mi?
Her başarılı yoklamadan sonra öğrencinin telefonunda imzalı bir makbuz oluşur. Makbuzlar birbirine zincirlenir ve ders bitince tümünün imzalı bir özeti yayımlanır.
Böylece öğrenci, “yoklama verdim ama sistemde yok” durumunda kaydın kabul edildiğini kanıtlayabilir. Aradan bir kaydın sessizce silinmesi de tespit edilir.
İmza açık anahtarlıdır ve doğrulama için gereken anahtarlar kimlik sormayan herkese açık bir adresten yayımlanır. Bu ayrıntı katmanın tamamını taşır: anahtarı almak için önce sunucuya kimlik kanıtlamak gerekseydi, doğrulama sunucunun iznine bağlı olurdu — yani makbuz sunucuya karşı delil olmazdı.
Bu katman öğrenciyi sisteme karşı korur
Katman 1–6'nın altısı da sağlanabilir ve öğrenci hâlâ evde olabilir. Hiçbiri “telefon sınıfın içinde mi?” sorusunu kriptografik olarak cevaplamaz. Röle saldırısı tam burada durur.
Akış
Bir tur nasıl işliyor
Oturum açılır
Öğretmen dersi ve dersliği seçer. Oturum zamana, mekâna ve öğretmenin cihazına bağlanır; politika o an dondurulur.
Çapa yayına başlar
Bluetooth ve ekranda animasyonlu karekod. Bilet 1,5 saniyede bir yenilenir.
Öğrenciye bildirim ve sunucu sorusu
Telefon çapayı algılar ve doğrulama ister. Aynı anda sunucu, kayıtlı cihaza çapadan geçmeyen tek kullanımlık bir soru gönderir.
Yüz doğrulama
Ön kamera, canlılık kontrolü, cihazdaki şablonla eşleştirme. Görüntü işlem biter bitmez bellekten silinir.
Tek imza
Üç kanal donanım anahtarıyla tek bir imzada birleşir. Sunucuya biyometrik hiçbir alan gitmez.
Makbuz
Öğrencinin telefonunda imzalı makbuz oluşur: MAK-2026-0314-A7F3. Gelmezse itiraz yolu açıktır.
Nokta denetimi
Öğretmene rastgele birkaç isim sorulur, gözle teyit eder. Bir kısmı tamamen rastgele seçilir.
Rastgele tekrar
Ders içinde önceden bilinmeyen anlarda ikinci ve üçüncü tur.
Ürün
Hile önlemek işin yarısı
Yukarısı doğrulamanın nasıl çalıştığını anlatıyor. Bir kurumun asıl kullanacağı şey ise bir dönemin yürütülmesi: ders açılır, liste yüklenir, ders iptal olur, telafi konur, öğretmen hastalanır, öğrenci “kaç hakkım kaldı” diye sorar.
Öğretmen
Ders sürerken canlı liste · gerekçeli elle işaretleme · geçmiş oturumlar ve CSV dışa aktarma · asgari kalış süresi eşiği · derslik ve saat değişikliği · çevrimdışı kuyruk · kâğıt yoklamayı sisteme alma.
Öğrenci
Makbuzlar ve bağımsız doğrulama · eksik kayıt için itiraz · ders hatırlatmaları · isteğe bağlı uygulama kilidi · kurulumda cihaz uygunluk testi.
Kurum
Dönem başı toplu yükleme (kuru çalıştırmalı) · kullanım raporları · makbuz doğrulama ve uzlaştırma · çok kurumlu yapı · ÖBS bağlantısı.
Her işin bedeli de yanında yazılı. Bir özelliğin ne yaptığı kadar hangi sınırla geldiği ve kurulumda kimin karar vermesi gerektiği de özellikler sayfasında duruyor.
Ayırt edici
Ürünü tanımlayan altı karar
Bunlar bir özellik listesi değil, ürünün nasıl çalıştığına dair kararlar. Her birinin bir bedeli var ve o bedeli bu sitede ayrıca yazıyoruz.
Kişi doğrulanır, cihaz değil
Öğrenci kendi telefonunda 1:1 yüz doğrulaması yapar. Oturum açmış bir telefon, bilinen bir kod ya da menzildeki bir cihaz kişiyi doğrulamaz: telefon arkadaşa verildiğinde bu katmanların hiçbiri bir şey söylemez.
Tek an değil, ders boyu
Yoklama tek bir ana bağlı değildir: ders içinde önceden bilinmeyen anlarda ek turlar yapılır ve bir öğrencinin VAR sayılması için asgari kalış süresi eşiği aranır.
Kimse dışarıda kalmaz
Telefonu olmayan, uygun olmayan ya da yüz doğrulamayı seçmeyen öğrenci öğretmen onaylı yolla yoklamaya katılır; gerekçe zorunludur ve denetim kaydına geçer. Bu, sistemin dışında bir çare değil, içindeki bir yoldur.
Kanıt öğrencinin elinde
Her yoklama için imzalı bir makbuz öğrencinin telefonunda kalır. İmza açık anahtarlıdır: makbuz bize sorulmadan, kimlik istemeyen bir adresten alınan anahtarla doğrulanır.
İtiraz bir akıştır
Öğrenci eksik kaydı uygulamadan itiraza taşır; dersin öğretmeni gerekçe yazarak karara bağlar ve kabul edilen itiraz yoklama kaydını gerçekten düzeltir. Her adım denetim kaydına geçer.
Ağ yokken de yürür
Ağ kesildiğinde yoklama öğretmenin cihazında birikir ve bağlantı gelince gönderilir; kuyruğun durumu ekranda görünür. Makbuz doğrulaması da anahtarlar bir kez alındıktan sonra çevrimdışı çalışır.
Bu kararların hiçbirini bir performans sayısıyla desteklemiyoruz. Yüz doğrulamanın doğruluğu ölçülmedi, canlılık tespiti hiçbir sahtecilik senaryosunda ölçülmedi; bu yüzden bu sayfada ne bir başarı oranı ne de bir hız sayısı var. Her işin ne yaptığı ve nereye kadar yaptığı: Özellikler.
Mahremiyet
Mahremiyet bir özellik değil, mimarinin kendisi
Şablon cihazdan çıkmaz
Yüz şablonu telefonun güvenli donanımında üretilir ve saklanır. Sunucuda merkezî bir biyometrik veri havuzu yoktur — ihlal edilecek bir havuz da yoktur.
Sınıf taraması yok
Kamera sınıfı taramaz. Yüz doğrulamayı seçmemiş hiç kimsenin şablonu üretilmez.
Yöntemi öğretmen seçer
Hangi yolların geçerli olacağına her ders için öğretmen karar verir; kurum yüz doğrulamayı hiç açmayabilir. Lise olarak kaydolan kurumlarda ise yüz doğrulama hiç kullanılmaz ve bu kurumun tercihi değil, ürünün kararıdır: reşit olmayan öğrencinin biyometrik verisi için veli rızası gerekir ve o akışı yazmıyoruz. Bunun bedelini saklamıyoruz — kalan yöntemler cihazı doğrular, kişiyi değil; yani telefonunu arkadaşına veren öğrenci o kurumlarda yakalanmaz. Yüz doğrulamanın açık olduğu bir derste bu yolu seçmeyen öğrenciyi öğretmen elle işaretler. Seçim her zaman tek dokunuşla geri alınır, şablon telefondan silinir.
Görüntü asla saklanmaz
Kameradan gelen kare, doğrulama biter bitmez bellekten silinir. Diske yazılmaz, ağa çıkmaz, yedeklenmez.
Duygu ve dikkat analizi yok
Yüzden duygu, dikkat veya katılım çıkarımı yapılmaz ve yapılmayacaktır.
Risk skoru karar vermez
Devamsızlık gibi sonuçlar hiçbir zaman otomatik üretilmez. Yoklama sonucunu yazan yazılım bileşeninin risk kayıtlarına erişimi teknik olarak yoktur.
Konum okunmaz
Uygulama konum izni istemez, GPS verisi toplamaz. “İmkânsız yer değişimi” tespiti öğrencinin telefonundan değil, iki yoklama kaydının birbiriyle çelişmesinden çıkarılır.
Makbuz öğrencinin elinde
Her yoklama için imzalı bir makbuz öğrencinin telefonunda kalır ve dışa aktarılabilir. Sistem hata yaparsa öğrencinin elinde bağımsız bir delil olur — itirazlar sizin sözünüze karşı onun sözü olmaktan çıkar.
Öğrenci itiraz edebilir
Yoklama sonucu anında öğrencinin telefonunda görünür ve itiraz edilebilir. İncelediğimiz 18 rakip üründen hiçbirinde yapılandırılmış itiraz akışı bulamadık.
Entegrasyon
Okulunuzun bilgi sistemiyle çalışır — şifrenizi istemeden
Öğretmenin bilgi sistemi şifresini saklayan ve tarayıcı otomasyonuyla veri çeken tasarımı reddettik. Bir ihlalde o şifreler açık metne dönerdi ve öğretmenlerin çoğu aynı şifreyi başka yerlerde de kullanıyor.
Herkese açık, varsayılan yol. Öğrenci listesi dosyadan aktarılır, yoklama sonucu dosyaya verilir. Hiçbir entegrasyon olmadan sistem tam işlevseldir.
Öğretmen kendi ÖBS oturumunu uygulama içinde açar; listeyi cihaz çeker. Sunucu ÖBS'ye hiç bağlanmaz, şifre sunucuya hiç gitmez.
Yalnızca izin listesindeki ülkelerde, yazılı kurumsal izinle ve öğretmen sözleşmesiyle açılır. Otomatik keşif yoktur: adresleri yönetici elle girer.
Kurumların implement edebileceği açık bir spesifikasyon. Yetkilendirme kurumdan gelir, iptal edilebilir ve denetlenebilir. Moodle mod_attendance ve LTI 1.3 de bu seviyededir.